Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » Çağdaş Türk Romanı

Ünite 7: Gelenekçi Romanın Özellikleri ve Gelişimi — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 18 kelime var.

1 / 180 doğru

Bir toplumun öz değerlerinden uzaklaşarak yabancı ••• etkisi altında kalması ve kimlik bunalımı yaşaması durumudur. Sevinç Çokum'un Gülyüzlüm romanında bu tema işlenir.

Gelenek — Bir toplumda eskiden kalmış olmaları dolayısıyla saygın tutulup kuşaktan kuşağa iletilen, yaptırım gücü olan kültürel kalıntılar ve alışkanlıklar bütünüdür. ••• romanlar, bu kalıntıları ve değerleri kurmaca dünyaya taşır.

Gelenekçi Roman — Toplumun kültürel, dinî ve millî değerleriyle barışık olan, bu değerleri yüceltme ve gelecek kuşaklara aktarma amacı güden kurmaca eserlerdir. Örneğin, Tarık Buğra'nın Küçük Ağa ••• bu türe girer.

İlahi Bakış Açısı — Anlatıcının kahramanların zihninden geçenleri, geleceği ve geçmişi her şeyi bildiği ••• •••. Gelenekçi romanlarda genellikle bu hâkim/tanrısal anlatıcı tercih edilir.

Yanlış Batılılaşma — Batı kültürünün sadece dış görünüşünün veya şekilsel unsurlarının alınıp özünün kavranamaması durumudur. Gelenekçi romanlarda bu durum geleneksel değerlerle çatışma unsuru olarak işlenir.

Hidayet Romanları — 12 Eylül sonrasında İslami çevrelerde baskıcı yönetime tepki ve dinî değerlere yönelme ihtiyacıyla hızla çoğalan popüler roman alt türüdür.

Tevhid Akidesi — İslam'da Allah'ın birliği inancıdır. Samiha Ayverdi gibi yazarların romanlarında bencillik ve madde çatışmalarına karşı bir çıkış yolu olarak aradığı temel felsefedir.

Alperen — Hem alp (yiğit, savaşçı) hem eren (derviş, tasavvuf ehli) özelliklerini şahsında birleştiren tipik Türk derviş-savaşçı figürüdür. Tarihî gelenekçi romanlarda sıklıkla işlenir.

Tasavvuf Kültürü — İslam'ın içsel, manevi ve mistik boyutunu ele alan kültür ve düşünce sistemidir. Nazan Bekiroğlu ve İskender Pala gibi yazarların romanlarına soyut bir derinlik katar.

Tarihî Roman — Geçmişteki olayları, dönemleri ve ••• şahsiyetleri kurgusal bir dünyada yeniden ele alarak okuyucuya tarih bilinci kazandırmayı amaçlayan ••• türüdür. Mustafa Necati Sepetçioğlu bu türün öncülerindendir.

Klasik Olay Kurgusu — ••• serim, düğüm, çözüm halkalarıyla ve genellikle kronolojik bir sıra takip edilerek kurgulandığı geleneksel yapı biçimidir.

Etik Kaygı — Eserin ahlaki bir değer taşıması, topluma doğru yolu göstermesi ve erdemli insan tipini öne çıkarması duyarlılığıdır. Gelenekçi romanlarda ••• oldukça baskındır.

Kültür Yozlaşması — Bir toplumun öz değerlerinden uzaklaşarak yabancı ••• etkisi altında kalması ve kimlik bunalımı yaşaması durumudur. Sevinç Çokum'un Gülyüzlüm romanında bu tema işlenir.

Menkıbe Dili — Velilerin, evliyaların veya dinî büyüklerin hayatı etrafında oluşan efsanevi ve olağanüstü olayları anlatan anlatım biçimidir. Sadık Yalsızuçanlar bu ••• romanlarında kullanır.

Bilinçakışı — Karakterlerin akıllarından geçenleri hiçbir mantıksal süzgeçten geçirmeden, kesintisiz bir akış içinde okuyucuya aktaran modern anlatım tekniğidir.

Tezli Roman — Yazarın belirli bir düşünceyi, ideolojiyi veya tezi savunmak ve kanıtlamak amacıyla kaleme aldığı ••• türüdür. İskender Pala'nın divan kültüründen beslenen ••• bu niteliktedir.

Millî Duyarlık — Milletin tarihine, diline, örf ve âdetlerine bağlılık hissi ve bu değerleri yaşatma bilincidir. Gelenekçi romanların en temel besin kaynaklarından biridir.

Popüler Roman — Geniş halk kitlelerinin kolayca okuyup anlayabileceği, sürükleyici olay örgüsüne sahip ve genellikle belirli duyguları öne çıkaran ••• türüdür.

Kronolojik Zaman — Olayların oluş sırasına göre, yani geçmişten geleceğe doğru ardışık olarak anlatıldığı ••• dilimidir. Gelenekçi romanlarda genellikle dün-bugün-yarın ekseninde kullanılır.