Örnekler
← Ünite 7

Ünite 7: Biçimbilim-IV: Sözlüksel Biçimbilim — Örnekler

myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için örnek kutusu yok. Aşağıdaki örnekler ünite içeriğinden hazırlandı; kavramı somut bir durumla açıklamak için.

Bileştirme ile Yeni Kavrammyders hazırladı

Mutfakta daha önce bulunmayan, sadece tarhana çorbasını karıştırmak için tasarlanmış bir alet ortaya çıktığında, kullanıcılar bu nesneyi tanımlamak için 'tarhana' ve 'karıştırıcı' sözcüklerini birleştirerek 'tarhana karıştırıcısı' ifadesini oluştururlar. Bu durum, dilde yeni bir kavramı karşılamak için sıfırdan bir kök yaratmak yerine, var olan sözcüklerin bir araya getirilerek karmaşık bir sözcük yapılması sürecidir.

Tıkama Kuralımyders hazırladı

Türkçede 'çalmak' eyleminden türetim ekleriyle 'çalıcı' sözcüğünü oluşturmak biçimbilimsel olarak kurallara uygun olsa da, dilimizde bu anlamı karşılayan 'hırsız' sözcüğü zaten mevcuttur. 'Tıkama kuralı' gereği, aynı anlamı karşılayan yerleşik bir sözcük bulunduğu için 'çalıcı' sözcüğü dilde kendine yer bulamaz ve türetilmez.

Yeniyapım ve Jenerikleşmemyders hazırladı

Pazarlama dilinde bir ürünün markası, zamanla o ürün grubunun genel adı haline gelir. Örneğin, bir kişi tıraş bıçağı markası olan 'jilet' ismini, herhangi bir markaya ait olmayan tüm tıraş bıçaklarını tanımlamak için kullanır; bu durum, dilin öz kaynaklarını kullanarak yeni bir anlamı mevcut bir ses dizisiyle eşleştiren yeniyapım sürecinin bir örneğidir.