Ünite 4: Farsça Tamlama ve Birleşik Kelimelerin Türkçe Söz Diziminde Kullanımı — Ön Okuma Soruları

Ders kitabının bölüm başındaki ilgi uyandıran soruları. Bunlar sınav sorusu değil — konuya başlamadan önce düşünmen için. Cevabı açmadan önce kendi yanıtını düşün.

1. Farsça bir tamlamanın sonuna gelen Türkçe bir ek, neden sadece eklendiği kelimeyi değil de tamlamanın tamamını etkiler?
   Yönlendirme

   Çünkü bu tamlamalar Türkçe söz diziminde tek bir kelime grubu gibi hareket eder; ekler sona gelse de anlam grubun bütününe aittir.
2. İçinde eylem bildiren bir kelime (masdar) geçen Farsça tamlamaları Türkçe cümlelere aktarırken kelime sırasını neden tersine çevirmek zorunda kalırız?
   Yönlendirme

   Bu yapılar kendi içlerinde küçük birer fiil grubu gibi davranır ve Türkçe dil mantığı gereği nesne veya tümleçler fiilden önce gelmelidir.
3. Birleşik bir kelimeyi okurken araya koyacağımız küçük bir ses (izafet kesresi), kelimenin anlamını bir unvandan bir vücut organına nasıl dönüştürebilir?
   Yönlendirme

   Araya ses koymak yapıyı birleşik kelime olmaktan çıkarıp bir isim tamlamasına dönüştürür; bu da kelimelerin birbiriyle olan ilişkisini tamamen değiştirir.
4. Farsça birleşik sıfatlar, Türkçe yardımcı fiillerle bir araya geldiklerinde nasıl yeni birer yüklem haline dönüşürler?
   Yönlendirme

   Sıfatın içindeki eylem unsuru yardımcı fiille birleşerek ana yüklemi kurarken, diğer kelime de bu yeni fiilin nesnesi veya tümleci haline gelir.