Ünite 4: Farsça Tamlama ve Birleşik Kelimelerin Türkçe Söz Diziminde Kullanımı — Veri Tablosu

Farsça Tamlama ve Birleşik Kelime Özellikleri

Yapı Türü	Temel Özelliği	Söz Dizimi / İşlevi	Örnek
İsim ve Sıfat Tamlamaları (Masdarsız)	Masdar içermez, isim soylu kelimelerden oluşur.	Geriden öne bağlanır, ekler bütüne aittir.	vilâyât-ı muhtelifeye
Tamlanan Masdarlı Tamlamalar	Tamlanan kısım hareket, oluş veya kılış bildirir.	Cümlecik gibi çalışır, unsurlar nesne veya zarf olur.	teslïm-i rûh eylemek
Geçişli Masdar Yapıları	Yardımcı fiil geçişli masdara bağlanır.	Diğer unsur doğrudan nesne görevi üstlenir.	ref’-i livâ-i tuğyân
Geçişsiz Masdar Yapıları	Yardımcı fiil geçişsiz masdara bağlanır.	Diğer unsur yer tamlayıcısı olur.	gark-ı âb olmak
Birleşik İsimler	ser-asker, mihmân-hâne gibi kalıplaşmuştur.	Tamlamalarda tamlayan veya tamlanan olabilir.	sâhil-sarây
Birleşik Sıfatlar (İsim+İsim)	_ki isimden oluşan yapılardır.	Kendinden önce gelen ismi niteler.	pûlâd-beden
Birleşik Sıfatlar (Sıfat-İsim)	Bir sıfat ve bir isimden oluşur.	Farsça tamlamalarda niteleme görevi yapar.	âsûde-hâl
Birleşik Sıfatlar (İsim+Sıfat-fiil)	Bir isim ile bir sıfat-fiil birleşir.	Türkçe yardımcı fiillerle yüklemleşir.	ferah-bahş olmak