Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatı 2

Ünite 4: Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatında Eleştiri-II (İkinci Kuşak) — Doğru/Yanlış

Gösterilen tanım o kavrama ait mi? 21 soru var.

1 / 210 doğru

Santimantalizm

Ara nesil eserlerinde görülen, bireysel hassasiyetin ve aşırı duygululuğun, melankolinin hâkim olduğu duygu durumudur.

Santimantalizm — Ara nesil eserlerinde görülen, bireysel hassasiyetin ve aşırı duygululuğun, melankolinin hâkim olduğu duygu durumudur.

Mehâsin-i Fikriyye — Recaizâde Mahmut Ekrem’in şiirde bulduğu üç güzellikten biri olan fikir güzelliğidir.

Mutavassıtîn — Tanzimat dönemi sonrasında hem geleneksel Doğu edebiyatını hem de Batılı yeni edebiyat anlayışını birlikte yürüten, ortalama yolu seçen ılımlı ara nesil sanatçılarını ifade eden terimdir.

Üslûb (Style) — Recaizâde Mahmut Ekrem’e göre her şahsın fikir ve düşüncelerini ifade ederken kullandığı özel tarz ve düşüncelerinin kalıbıdır. Buffon’un 'üslûb-ı beyan ayniyle insandır' sözünden hareketle yazarın mizacının bir aynası olarak tanımlanmıştır.

Takdir-i Elhan — Recaizâde Mahmut Ekrem’in Menemenlizâde Mehmet Tahir’in Elhan şiir kitabı üzerine yazdığı, yeni şiirin poetikasını ve sınırlarını çizdiği çığır açıcı eleştiri eseridir.

Ta’lîm-i Edebiyat — Recaizâde Mahmut Ekrem tarafından kaleme alınan, Türk edebiyatında Batılı retorik anlayışını ve yeni edebiyatın kuramsal çerçevesini oluşturan ilk belagat kitabıdır. Eser, eski edebiyatın şekilciliğini eleştirip üslup ve psikolojik tahlillere yer vererek dönemin yenilikçi gençliğine rehberlik etmiştir.

Sünûhât-ı Kalbiyye — Recaizâde Mahmut Ekrem’in Zemzeme Mukaddimesi'nde şiirdeki güzellikleri sınıflandırırken ruha doğrudan işlediği için en üstün tuttuğu 'kalbe doğuşlar' anlamına gelen estetik unsurdur.

Hissiyât-ı Sâde-dilâne — Recaizâde Mahmut Ekrem’in hisleri sınıflandırırken adlandırdığı, edebî eserlerde iç saflığı ve çocuksu halleri, saf duyguları barındıran his türüdür.

Edebiyat-ı Sahîha — Tanzimat birinci kuşağının ve Recaizâde Ekrem’in savunduğu, insan hayatının gerçek tasvirlerini ve tabiatta görülen unsurların gerçeğe uygun temsilini esas alan hakiki edebiyat anlayışıdır.

Üslûb-ı Sâde — Düşünceyi açıklamak, öğretmek veya eğlendirmek amacıyla kullanılan; uzun ifadeler, azametli teşbihler ve gösterişli hayaller barındırmayan doğal ifade tarzıdır.

Takriz — Alanında uzman bir dosta yazdırılıp kitabın başına konulan, eseri överek olumlu yönlerini ortaya koyan nesir veya manzum yazılardır.

Bedâyi-i Hayaliyye — Recaizâde Mahmut Ekrem’in şiirde bahsettiği hayal güzelliğini ifade eden estetik kavramdır.

Nesr-i Muhayyel — Recaizâde Mahmut Ekrem’in Takdir-i Elhan’da bahsettiği, vezinli olmamasına rağmen his ve fikirleri serbestçe ifade etme imkânı tanıdığı için şiir sayılabilecek nesir türüdür.

İntikad — Muallim Naci ile Beşir Fuad arasında geçen, dil, eleştiri, şiir ve vezin konularının tartışıldığı yedi mektuptan oluşan edebî tartışma eseridir.

Nâ-Kâfi — Abdülhak Hâmit’in Makber Mukaddimesi'nde 'yetersiz' anlamında Farsça ek ile Arapça kelimeyi birleştirerek kullanması sonucu dil tartışmalarına yol açan ve sonrasında aynı adla şiir yazarak eleştirilere meydan okuduğu kavramdır.

Demdeme — Muallim Naci’nin Recaizâde Mahmut Ekrem’in eleştirilerine ve III. Zemzeme Mukaddimesi'ndeki aşağılayıcı ifadelerine karşı sert ve alaycı bir üslupla yazdığı eleştiri kitabıdır.

Üslûb-ı Müzeyyen — Edebî sanatlar ve mecaz türleriyle oluşturulan, gösterişiyle ve söz sanatlarıyla dikkat çeken süslü üslup türüdür.

Istılâhât-ı Edebiyye — Muallim Naci’nin 1890 yılında yayımladığı, edebiyat terimlerini, sanatları ve nazım şekillerini örneklerle eleştirel bir bakış açısıyla açıkladığı başvuru kitabıdır.

Üslûb-ı Âlî — Büyük fikirlerin ve hislerin asaletini ifade eden, ruhu hayrete ve coşkuya düşüren, kelime süsünden ziyade anlam sağlamlığına dayanan yüce üslup tarzıdır.

İlm-i Teşrih-i Edebî — Sami Paşazâde Sezai’nin Küçük Şeyler Mukaddimesi'nde kullandığı, tabiatın sırlarına ve insan kalbine dair yıllarca sürecek inceleme ve araştırmaların oluşturduğu deneyimlere dayanan gerçekçi edebiyat anlayışıdır.

Millî Tiyatro — Abdülhak Hâmit’in Duhter-i Hindû Hâtimesi'nde sınırlarını çizdiği; bilinen günlük hayat yerine tarihî olayları, İslamiyet’in şanlı dönemlerini veya farklı Osmanlı kavimlerinin geleneklerini anlatan tiyatro anlayışıdır.