Ana Sayfa » Atatürk Üniversitesi ATA AÖF » Laborant ve Veteriner Sağlık Önlisans Programı » Zootekni ve Genetik

Ünite 9: Genetik — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 20 kelime var.

1 / 200 doğru

Ökaryotik kromatinin temel yapı birimi olup, yaklaşık 200 baz çifti uzunluğundaki DNA'nın sekizli histon protein çekirdeği etrafına sarılmasıyla oluşan yapıdır.

Homolog Kromozom — Biri anneden diğeri babadan gelen, aynı boyuta, sentromer konumuna ve aynı karakterleri kontrol eden gen lokuslarına sahip ••• çiftidir.

Krossing-over — Mayoz bölünmenin profaz I evresinde homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasında gerçekleşen genetik parça değişimidir. Bu olay gametlerdeki genetik çeşitliliğin en temel kaynağıdır.

Test Çaprazlaması — Baskın fenotipli bir bireyin genotipinin homozigot mu yoksa heterozigot mu olduğunu belirlemek amacıyla, çekinik homozigot fenotipli bir bireyle çaprazlanması işlemidir.

Eş Baskınlık (Kodominans) — Heterozigot durumda olan iki farklı allelin her ikisinin de fenotipte aynı anda, birbirini baskılamadan ve ayırt edilebilir şekilde kendisini göstermesi durumudur; insanlardaki AB kan grubu buna örnektir.

Epistaz — Bir gen lokusundaki allellerin gösterdiği fenotipik etkinin, başka bir lokustaki gen veya genler tarafından maskelenmesi, engellenmesi veya değiştirilmesi durumudur.

Barr Cisimciği — Dişi memelilerin somatik hücrelerinde, dozaj kompenzasyonunu sağlamak amacıyla gelişimin erken döneminde rastgele inaktive edilerek yoğunlaşan X kromozomudur.

Anöploidi — Diploid bir kromozom setinden bir veya birkaç kromozomun eksilmesi (monozomi) ya da eklenmesi (trizomi) şeklinde ortaya çıkan sayısal kromozom düzensizliğidir.

Yarı Saklı (Semikonservatif) Replikasyon — DNA'nın kendini eşlemesi sırasında, atasal çift sarmalın her bir zincirinin kalıp olarak kullanılması ve oluşan yeni DNA moleküllerinin bir eski bir de yeni zincir içermesi modelidir.

Okazaki Fragmanları — DNA replikasyonu sırasında antiparalel yapı nedeniyle kesintili zincir üzerinde 5'-3' yönünde sentezlenen kısa, kesikli DNA parçacıklarıdır.

Telomeraz — Doğrusal ökaryotik kromozomların uçlarında bulunan ve her replikasyon döngüsünde kısalan telomer bölgelerini kendi yapısındaki RNA kalıbını kullanarak uzatan özel enzimdir.

Nükleozom — Ökaryotik kromatinin temel yapı birimi olup, yaklaşık 200 baz çifti uzunluğundaki DNA'nın sekizli histon protein çekirdeği etrafına sarılmasıyla oluşan yapıdır.

Dejenere Şifre — Genetik kodda birden fazla farklı kodonun (üçlü nükleotit dizisi) aynı amino asiti ••• durumudur; bu durum mutasyonların etkisini hafifletir.

Sıplayzing (Ekleme) — Öncül mRNA'nın olgun mRNA'ya dönüşümü sırasında, protein kodlamayan ara dizilerin (intronların) kesilip çıkarılması ve kodlayan dizilerin (ekzonların) birleştirilmesi sürecidir.

Kolinear İlişki — Bir gendeki nükleotit dizisinin sırası ile bu gen tarafından kodlanan polipeptit zincirindeki amino asit dizisinin sırası arasındaki doğrudan ve paralel eşleşme •••.

Ames Testi — Salmonella typhimurium bakterisinin özel mutant suşlarını kullanarak, kimyasal maddelerin mutasyon oluşturma (mutajenisite) ve kansere yol açma potansiyellerini hızlıca belirleyen testtir.

Operon — Prokaryotlarda ortak bir metabolik yolu kontrol eden, tek bir promotor altında koordineli olarak transkripsiyonu gerçekleştirilen yapısal genler grubudur.

Onkogen — Hücre büyümesini ve bölünmesini kontrol eden normal proto-••• mutasyona uğraması veya aşırı ifade edilmesiyle oluşan, kanser gelişimini tetikleyen mutant gen formudur.

Restriksiyon Enzimleri — DNA molekülü üzerindeki özgül nükleotit dizilerini (tanıma sitelerini) tanıyarak çift sarmalı belirli noktalardan kesen, rekombinant DNA teknolojisinin temel araçları olan enzimlerdir.

Genetik Sürüklenme — Özellikle küçük popülasyonlarda, gametlerin rastgele örneklenmesi ve şans faktörüne bağlı olarak allel sıklıklarında meydana gelen rastgele dalgalanmalardır.

Soy İçi Eşleşme Çöküntüsü — Yakın akraba olan bireylerin çiftleşmesi sonucunda popülasyonda homozigotluğun artması ve zararlı çekinik allellerin fenotipte ortaya çıkarak uyum başarısını düşürmesi olayıdır.