Alıştırmalar
Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » İşletme Lisans Programı » İş Sağlığı ve Güvenliği
← Ünite 12

Ünite 12: Ergonomik Risk Etkenleri — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

  1. Alıştırma 1myders hazırladı
    Ergonominin tarihsel gelişiminde yer alan 'İş ve Zaman Etüdü' ile 'Oksijen Tüketimi' metodlarını amaç ve ölçüm yöntemleri açısından karşılaştırınız.
    Yanıt / ipucu
    İş ve Zaman Etüdü iş adımlarını ve harcanan süreyi optimize etmeyi amaçlarken, Oksijen Tüketimi metodu çalışanın iş esnasında harcadığı fiziksel enerjiyi fizyolojik olarak ölçer. İlki iş verimliliğine odaklanırken, ikincisi çalışanın metabolik yükünü ve yorgunluğunu belirlemeye odaklanır.
  2. Alıştırma 2myders hazırladı
    Bir ofis çalışma alanında bulunan çalışma masası, ayarlanabilir ofis sandalyesi ve acil çıkış kapısı tasarımlarının hangi antropometrik tasarım ilkelerine (uç değerler, ayarlanabilir aralık, ortalama değer) göre yapılması gerektiğini gerekçeleriyle açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Acil çıkış kapısı en uzun boylu kişilerin geçebilmesi için 'uç değerlere (%95 persantil)' göre, ofis sandalyesi farklı boydaki çalışanların uyumu için 'ayarlanabilir aralıklara' göre, standart çalışma masası ise teknik/ekonomik sınırlar nedeniyle 'ortalama değerlere' göre tasarlanmalıdır.
  3. Alıştırma 3myders hazırladı
    Bir tekstil fabrikasında dikiş makinesi başında çalışan işçilerde görülebilecek Mesleki Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıklarının (MKİH) fiziksel ve psikososyal risk etkenlerini ünite özetine dayanarak listeleyiniz.
    Yanıt / ipucu
    Fiziksel risk etkenleri arasında uzun süreli statik oturma duruşu, tekrarlı el-kol hareketleri ve boynun eğik tutulması yer alır. Psikososyal etkenler ise yüksek üretim hedefi baskısı, monoton iş temposu ve yetersiz dinlenme molaları olarak sıralanabilir.
  4. Alıştırma 4myders hazırladı
    Bir işletmede ergonomik risk analizi yaparken 'Sistematik Gözleme Dayalı Yöntemler' ile 'Direkt Ölçüm Yöntemleri'nden hangisinin hangi durumlarda tercih edilmesi gerektiğini avantaj ve dezavantajları üzerinden tartışınız.
    Yanıt / ipucu
    Büyük çalışan gruplarında, düşük maliyetle ve işi aksatmadan hızlı bir tarama yapmak için RULA veya REBA gibi gözlem yöntemleri tercih edilmelidir. Kas aktivitesi ve eklem açılarında kesin, objektif ve bilimsel verilere ihtiyaç duyulan laboratuvar veya kritik iş analizlerinde ise EMG ve gonyometre gibi direkt ölçüm yöntemleri kullanılmalıdır.
  5. Alıştırma 5myders hazırladı
    Hastanede çalışan bir hemşirenin hastayı yataktan sedyeye taşıma aktivitesi ile bir çağrı merkezi çalışanının bilgisayar başındaki aktivitesini analiz etmek için sırasıyla REBA ve RULA yöntemlerinden hangilerinin seçilmesi gerektiğini gerekçelendiriniz.
    Yanıt / ipucu
    Hemşirenin hasta taşıma aktivitesi tüm vücudu (gövde, bacaklar) kapsayan dinamik ve değişken hareketler içerdiği için REBA yöntemiyle analiz edilmelidir. Çağrı merkezi çalışanının aktivitesi ise oturarak yapılan ve ağırlıklı olarak üst ekstremiteyi (boyun, omuz, el bileği) zorlayan bir iş olduğundan RULA yöntemi için daha uygundur.