Ünite 8: Girişimin Kuruluşu ve Yönetimi

BizBuySell 2016 Verileri

BizBuySell verilerine göre, 2016 yılının ilk üç çeyreğinde Amerika Birleşik Devletleri'nde gerçekleşen küçük işletme alım satımlarının sayısı, devralma girişimciliğinin ne kadar büyük ve aktif bir çevrimiçi pazar oluşturduğunu somut bir şekilde ortaya koymaktadır.

Stanford Üniversitesi Araştırması

Stanford Üniversitesi'nden bir araştırma ekibinin yaptığı çalışmaya göre, bir şirketi devralmak amacıyla başlatılan tam zamanlı araştırmaların yaklaşık %25'i (dörtte biri) hiçbir satın alma işlemi gerçekleşmeden, başarısızlıkla sonuçlanmaktadır.

Chobani Markasının Kuruluşu

Hamdi Ulukaya, 2005 yılında New York South Edmeston'da Kraft Foods tarafından kapatılan 84 yıllık tam teçhizatlı bir yoğurt fabrikasını, avukatlarının 'satın alma' uyarılarına rağmen Küçük İşletmeler İdaresi destekleriyle satın alarak Chobani markasını kurmuştur.

Chobani'nin Küresel Büyümesi

Chobani, 2011 yılında Avustralya pazarına girmek için Melbourne merkezli süt ürünleri üreticisi Bead Foods firmasını satın almış ve 2012 yılında Idaho Twin Falls'da 450 milyon dolarlık yatırımla dünyanın en büyük yoğurt fabrikasını açmıştır.

Anahtar Kavramlar

İş PlanıKurulması düşünülen bir işletmenin faaliyet ve finansal detayları ile pazarlama fırsatları, stratejileri ve yönetim becerilerini gösteren yazılı belgedir. Girişimcinin işletmeyi objektif bir şekilde değerlendirmesini ve fon sağlayıcılarla etkili iletişim kurmasını sağlar.

Yapılabilirlik AnaliziBir iş fikrinin hayata geçirilmeden önce teknik, finansal, yasal ve pazarlama açılarından uygulanabilir olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılan detaylı analiz çalışmasıdır. Girişimcinin iş kurma kararı vermesindeki en temel dayanak noktasıdır.

Devralma GirişimciliğiSıfırdan yeni bir işletme kurmak yerine, halihazırda faaliyette olan, müşterileri ve nakit akışı bulunan mevcut bir işletmeyi satın alarak yönetme yolunu seçen girişimcilik türüdür. Girişimciye hızlıca pazara girme ve kurulu bir düzeni yönetme avantajı sunar.

FranchisingBir işletmenin (franchiser), ürettiği ürünleri satmak veya adını/markasını kullanmak amacıyla başka bir işletmeye (franchisee) belirli standartlar ve sözleşme çerçevesinde lisans vermesi yöntemidir. Franchise alan işletme, hazır bir marka gücüyle işe başlar.

Yalın Örgüt YapısıGenellikle yeni kurulan ve küçük ölçekli işletmelerde görülen, bir veya birkaç tepe yöneticisi etrafında merkezileşmiş, işbölümünün ve kuralların belirgin olmadığı organik yapıdır. Kararlar hızlı alınır ve bürokrasi asgari düzeydedir.

Mekanik BürokrasiSanayi Devrimi ve kitle üretiminin ortaya çıkardığı, işlevsel bölümlenmenin, emir-komuta ilişkilerinin ve yazılı kuralların son derece katı ve net bir şekilde tanımlandığı örgüt yapısıdır. Büyük ölçekli üretim işletmelerinde yaygın olarak görülür.

Matris Örgüt YapısıHem ürün odaklı hem de işlevsel örgüt yapılarının bir arada uygulandığı, çalışanların hem bölüm yöneticisine hem de proje yöneticisine rapor verdiği ikili yetki sistemine dayalı yapıdır. Belirsizliğin yüksek olduğu dinamik çevrelerde tercih edilir.

Şebeke (Network) Örgüt YapısıBir ürün veya hizmeti üretebilmek için gereken tasarım, üretim, finans ve pazarlama gibi ana fonksiyonların, organizatör firma tarafından elektronik ağlar üzerinden yönetilen farklı bağımsız firmalara dağıtılmasıdır. Küresel ölçekte yüksek esneklik sağlar.

VizyonBir işletmenin uzun vadede gelecekte ulaşmak istediği konumu, yönü ve gelecekteki ideal görünümünü ifade eden iddialı ve ilham verici tablodur. İşletmenin tüm çalışanlarına ortak bir gelecek hedefi sunar.

MisyonBir örgütü benzerlerinden ayıran, kuruluş amacını, varoluş nedenini ve öncelikli sorumluluklarını tanımlayan uzun dönemli görev veya amaç bildirgesidir. İşletmenin 'Biz ne yapıyoruz ve kimin için yapıyoruz?' sorusuna verdiği yanıttır.

GZFT (SWOT) Analiziİşletmenin iç çevresindeki Güçlü ve Zayıf yönleri ile dış çevresindeki Fırsat ve Tehditleri sistematik olarak analiz etmesini sağlayan stratejik yönetim tekniğidir. Karar alıcıların mevcut durumu net bir şekilde görmesine yardımcı olur.

Farklılaştırma Stratejisiİşletmenin sunduğu ürün veya hizmetlerin, hedef pazardaki müşteriler tarafından rakiplerinkinden farklı ve üstün olarak algılanmasını sağlamaya yönelik rekabet stratejisidir. Ürün tasarımı, marka imajı veya üstün hizmet kalitesiyle gerçekleştirilir.

Maliyet Liderliği Stratejisiİşletmenin faaliyet gösterdiği sektörde ürün veya hizmetleri rakiplerinden çok daha düşük maliyetlerle üretip, piyasa ortalamasının altında fiyatlarla sunarak yüksek pazar payı elde etmeyi amaçlayan stratejidir. Ölçek ekonomilerinden yararlanmayı gerektirir.

Odaklanma Stratejisiİşletmenin tüm pazara hitap etmek yerine, pazarın belirli bir bölümüne, dar bir müşteri grubuna veya özel bir coğrafi bölgeye yoğunlaşarak orada maliyet avantajı veya farklılaşma sağlamaya çalıştığı rekabet stratejisidir.

Diğer Önemli Bilgiler

Küçük İşletmelerin Türkiye Ekonomisindeki Payı

Türkiye'de hizmet sektörü dahil tüm işletmelerin %99,8'ini küçük işletmeler oluşturmaktadır. Bu işletmeler toplam istihdamın %77'sini yaratmakta, yatırımların %38'ini gerçekleştirmekte ve toplam katma değerin %27'sini sağlamaktadır.

Ahilik ve Lonca Sistemi

Türkiye'de küçük işletmelerin tarihsel kökeni 13. yüzyıldaki Ahilik sistemine dayanmaktadır. Daha sonra yerini Lonca sistemine bırakan bu yapılar, esnaf ve sanatkarları mesleki eğitim ve iş ahlakı çerçevesinde disipline eden ilk kurumsal modellerdir.

1924 Tarihli Yasal Düzenleme

Cumhuriyetin ilanından hemen sonra, 1924 yılında yürürlüğe giren 'Ticaret ve Sanayi Odaları, Esnaf Odaları ve Ticaret Borsaları Yasası', Türkiye'deki küçük işletmelerin modern yasal çerçevede faaliyet göstermelerinin önünü açmıştır.

Kahve Dünyası Vizyon Örneği

Kahve Dünyası, Türk kahve ve ikram kültürünü Türkiye ve dünyada tüketicilerle buluşturarak, müşterilerin kendilerini iyi hissedecekleri ortamlarda sunup sektöründe en beğenilen ve tercih edilen marka olmayı vizyon olarak belirlemiştir.

Devralma Araştırma Süresi

Uzmanlar, devralınacak doğru işletmeyi bulmak, yatırımcılardan kaynak toplamak ve satıcılarla pazarlık etmek için girişimcilerin 6 ay ile 2 yıl arasında tam zamanlı araştırma yapmayı taahhüt etmeleri gerektiğini belirtmektedir.

Chobani Tadım Kamyonu Etkinliği

Hamdi Ulukaya, geleneksel reklama bütçesi yetmediği için 2010 yılında 'CHOmobile' adını verdiği tadım kamyonuyla ABD genelinde festivallerde ilk yıl tam 150 bin adet bedava Chobani yoğurdu dağıtarak doğrudan pazarlama yapmıştır.

Sınavda Dikkat Et

İş Planı ve Yapılabilirlik Analizi farkına dikkat edin; yapılabilirlik analizi işin kurulup kurulmayacağına karar verirken, iş planı kurulum sürecinin yol haritasıdır.
Devralma girişimciliğinde Stanford Üniversitesi'nin %25'lik başarısız araştırma oranını ve 6 ay-2 yıl arası süren araştırma taahhüdünü unutmayın.
Franchising sisteminde hak veren tarafın 'franchiser', hakkı alan tarafın ise 'franchisee' olduğunu karıştırmayın; sınavda terim bazlı soru gelebilir.
Örgütleme ilkelerinden 'Emir-Komuta Birliği' (tek bir üstten emir alma) ile 'Yönetim Birliği' (plan ve politikaların uyumu) arasındaki farkı iyi öğrenin.
Porter'ın üç temel rekabet stratejisini (Maliyet Liderliği, Farklılaştırma, Odaklanma) ve bunların tanımlarını mutlaka ezberleyin; sınavda senaryo sorusu olarak çıkma ihtimali yüksektir.
Türkiye'deki küçük işletmelerin toplam işletmeler içindeki payının %99,8 ve istihdamdaki payının %77 olduğunu gösteren istatistikleri aklınızda tutun.