Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Enderun Mektebi'nin Topkapı Sarayı içerisindeki altı kademesini ve bu kurumun liyakat esasına dayanan terfi sistemini günümüz eğitim kurumlarıyla karşılaştırarak analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Enderun'daki Büyük/Küçük Odalar, Seferli Koğuşu, Kiler ve Hazine odaları gibi kademelerin bugünkü uzmanlaşma ve kademe sistemleriyle benzerlik ve farklılıklarını inceleyebilirsiniz. Liyakat ve disiplin esaslarının günümüzdeki liyakat tartışmalarıyla bağını kurarak değerlendirme yapabilirsiniz.
Alıştırma 2myders hazırladı
Enderunlu şairlerin şiirlerinde musiki terimlerine ve cirit, ok atma gibi spor dallarına yer vermelerinin sebeplerini saray eğitimi bağlamında örnekleyerek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Enderun Mektebi'nin çok yönlü bir ihtisas akademisi olmasını hatırlayınız. Şairlerin sarayda aldıkları özel eğitim ve musikişinas/sanatkâr kimliklerinin onların metinlerine nasıl yansıdığını metindeki odalar ve şair grupları üzerinden örneklendirebilirsiniz.
Alıştırma 3myders hazırladı
Enderunlu Vasıf'ın şiirlerindeki ikiliği (bir tarafta III. Selim için yazılan geleneksel kasideler, diğer tarafta mahalle argosu ve anne-kız diyalogları) göz önünde bulundurarak tartışınız.
Yanıt / ipucu
Vasıf'ın klasik medrese eğitimi almayışının lügat ve sanat anlayışına etkisini inceleyin. Şairin halk diline, sokak hayatına ve günlük konuşmalara duyduğu ilginin onun realist yönünü nasıl beslediğini tartışabilirsiniz.
Alıştırma 4myders hazırladı
XIX. yüzyılda geleneksel encümen-i şuara meclislerinin yapısındaki değişimi ve hami-şair ilişkisinin dönüşümünü Mısırlı prenslerin konakları ekseninde araştırınız.
Yanıt / ipucu
Eski dönemdeki 'arpalık' mantığının yerini dostane ve politik yakınlıklara bırakmasını inceleyin. Abdurrahman Sami Paşa ve Suphi Paşa gibi isimlerin konaklarının Kahire kültürüyle nasıl birer edebiyat mahfeline dönüştüğünü araştırabilirsiniz.
Alıştırma 5myders hazırladı
1861 yılında Hersekli Ârif Hikmet Bey'in evinde toplanmaya başlayan Encümen-i Şuara topluluğunun kuruluş amacını ve geleneksel meclislerden farkını uygulayarak değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Geleneksel meclislerdeki dinleyici/konuk eleştirilerinin yerini sadece şairlerden oluşan özel bir topluluğun almasını inceleyin. Leskofçalı Galip reisliğindeki bu grubun ortak bilinç ve poetik eğilimler açısından Türk şiirine katkılarını özetleyebilirsiniz.
