Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı
Bu bölümde XIX. yüzyılda Osmanlı nesrinin genel durumu ve şiirle ilişkisi ele alınmıştır. Yüzyılın başlarında şiir merkezli edebiyat anlayışı nesrin geri planda kalmasına neden olmuşsa da, gazetenin hayatımıza girmesiyle birlikte ağdalı dil terk edilmiş ve yeni türler edebiyata girmiştir. Ahmet Cevdet Paşa geleneğin imkânlarını dönüştürerek bu alanda önemli bir rol oynamıştır. Ünitenin devamında XIX. yüzyılda biyografiler ve tezkire geleneği incelenmiştir. Klasik tezkirelerin yerini sistemsiz müsveddeler, şair biyografileri ve Sicill-i Osmanî gibi zümre biyografileri ile modern edebiyat tarihçiliğinin ilk örnekleri almıştır. Ayrıca vakanüvis tarihçiliği ve özel tarihler başlığı altında, mensur tarih yazıcılığının gelişimi değerlendirilmiştir. Ahmet Cevdet Paşa’nın Tarih-i Cevdet adlı eseri bu dönemin zirvesini oluştururken, Hayrullah Efendi ve Mustafa Nuri Paşa gibi isimler özel tarihlerle bu alana zenginlik katmıştır. Sefaretnameler, seyahatnameler ve sûrnameler bölümünde ise dış ilişkilerin artmasıyla kaleme alınan Abdurrahim Muhip Efendi ve Osman Şakir Efendi’nin sefaretnameleri, padişah gezilerini anlatan seyahatnameler ve son sûrname örnekleri anlatılmıştır. Son olarak münşeat, belagat ve gramer kitapları ele alınmıştır. Okullarda okutulmak üzere yazılan münşeat kitaplarının yanı sıra, belagat alanında Mehmet Nüzhet, Süleyman Paşa, Ahmet Cevdet Paşa ve Recaizade Mahmut Ekrem gibi isimlerin eserleriyle Doğu ve Batı retoriği tartışılmıştır. Dönemin son başlığı olan gramer alanında ise Keçecizade Mehmet Fuat Paşa ile Ahmet Cevdet Paşa’nın Kavaid-i Osmaniyye’si ve Abdurrahman Fevzi’nin eseriyle Türkçenin sarf ve nahvine dair ilk kitaplar kaleme alınmıştır.