Ünite 6: Farsçada Fiil, Fiilden Türemiş Kelimeler, Farsçada Birleşik Kelimeler — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 17 kelime var.

1 / 170 doğru

Masdarlardan -den veya -ten ekleri ile son harflerin atılması veya değişmesi sonucu elde edilen ve tekil ikinci şahsın emrini bildiren fiil tabanıdır. Metindeki örneğe göre 'bûs' (بوس) kelimesi 'bûsîden' masdarının •••.

Masdar — Farsçada fiillerin sonlarında yer alan -den ve -ten ekleriyle biten, iş, oluş ve hareket bildiren temel kelime biçimidir. Metinden örnek vermek gerekirse 'hânden' (خواندن) okumak ••• ifade eder.

Emir Gövdesi — Masdarlardan -den veya -ten ekleri ile son harflerin atılması veya değişmesi sonucu elde edilen ve tekil ikinci şahsın emrini bildiren fiil tabanıdır. Metindeki örneğe göre 'bûs' (بوس) kelimesi 'bûsîden' masdarının •••.

Geçmiş Zaman Gövdesi — Masdarların sonunda bulunan nun (ن) harfinin atılmasıyla ortaya çıkan ve ••• ••• tekil üçüncü şahsını karşılayan fiil •••. Metindeki örneğe göre 'reft' (رفت) sözcüğü 'reften' masdarının •••.

Hafifletilmiş Masdar — Geçmiş zaman gövdesinin hiçbir ek almadan, eklerin atılmasıyla kendi başına fiil ismi veya sıfat-fiil anlamı taşıyacak şekilde kullanılması durumudur. Metinde 'reftâr' (رفتار) kelimesi bu duruma örnek olarak gösterilebilir.

İsm-i Masdar — Fiillerin emir veya geçmiş zaman gövdelerine bazı ekler getirilerek türetilen, fiilin belirttiği hal, keyfiyet veya tarzı açıklayan isimlerdir. Metinden örnek olarak 'hande' (خنده) gülüş kelimesi verilebilir.

İsm-i Âlet — Fiillerin emir gövdesine -e (ه) ekinin getirilmesiyle, o fiilin yapıldığı aracı veya ••• bildirmek üzere türetilen isimlerdir. Metindeki örneğe göre 'rende' (رنده) ••• ismidir.

Hâsıl-ı Masdar — Fiillerden türetilmiş isimlerin bir diğer adı olup, fiilin anlamını isimlaştıran ve türetilen kavramı karşılayan yapıdır. Metinde bu kavram ism-i ••• ile eş anlamlı kullanılmaktadır.

İsm-i Fâil — Fiillerin kök veya gövdelerine -ende, -ân veya -â gibi ekler getirilerek oluşturulan, işi yapanı (etken) bildiren sıfat-fiil türüdür. Metindeki örneğe göre 'hânende' (خواننده) okuyan demektir.

İsm-i Mef'ûl — Geçmiş zaman gövdesine -e (ه) ekinin getirilmesiyle oluşturulan, işten etkileneni (edilgen) bildiren sıfat-fiil türüdür. Metindeki örneğe göre 'âferîde' (آفريده) yaratılmış anlamındadır.

Zarf-Fiil — Bazı masdar köklerinin sonuna ekler getirilerek ••• ••• görevinde kullanılmasını sağlayan yapıdır. Metinden örneğe göre 'üftân' (افتان) düşerek anlamına gelir.

Birleşik İsim — İki veya daha fazla kelimenin bir araya gelerek yeni ve tek bir ••• oluşturmasıyla meydana gelen yapılardır. Metindeki örneğe göre 'güft ü gû' (گفت و گو) •••.

İzafet Kesresi — Farsça tamlamalarda tamlanan ile tamlayan arasına konulan ve kalın seslilerde -ı, ince seslilerde -i ses değerini veren bağlama unsurudur. Metindeki örneğe göre 'Kûh-ı Kaf' tamlamasındaki kesre bu görevi yapar.

Atıf Bağlacı (Vav) — Farsçada iki kelimeyi birbirine bağlamak için kullanılan ve 'u, ü' olarak okunan vav (و) •••. Metindeki örneğe göre 'âmed ü reft' (آمد و رفت) kelimesinde bu bağlaç kullanılmıştır.

Birleşik Sıfat — İki ismin veya bir ••• ile bir ismin izafetlerinin kaldırılması ya da •••-fiil kalıplarıyla birleşmesi sonucu oluşan ••• yapılarıdır. Metindeki örneğe göre 'mâh-rû' (ماه رو) ay yüzlü •••.

He-i Resmiyye — Farsçada kelime sonlarında yer alan ve -a, -e seslerini veren he (ه) harfidir. Metne göre bu harfle biten kelimelerde izafet kesresi hemze (ء) ile gösterilir.

İzafet Yâsı — Tamlanan kelimesi elif (آ) veya vav (و) harfleriyle bittiğinde ••• kesresini göstermek için kullanılan ye (ی) harfidir. Metne göre 'ordu-yı hümâyûn' tamlamasında bu kural geçerlidir.

Zarf Grubu — Â-, be-, tâ- gibi ön eklerin bazı kelimelere getirilmesiyle oluşturulan ve cümle içinde ••• görevini üstlenen kelime gruplarıdır. Metne göre 'ser-â-ser' (سراسر) bu yapıya örnektir.