Hızlı Bakış
← Ünite 3

Ünite 3: İzlekçi Eleştiri — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

  • İzlek ile konu kavramlarını karıştırmayın; konu eserin dışında da var olabilen genel olgudur (örn. hapishane), izlek ise o eserde işlenen konunun yarattığı ana yönelimdir (örn. esaret, yalnızlık).
  • İzlekçi eleştirinin 'iç eleştiri' (yeni eleştiri) kategorisinde yer aldığını, edebiyat dışı disiplinlerden (toplum veya ruhbilim) hareket eden dış eleştirilere tepki olarak doğduğunu unutmayın.
  • Biçim yinelenirse 'motif', anlam yinelenirse 'yerdeşlik' terimlerinin kullanıldığını sınavda soru kaçırmamak için mutlaka ezberleyin.
  • Gaston Bachelard'ın Aristo'nun dört elementi (toprak, su, hava, ateş) üzerinden izlekler aradığını ve felsefe kökenli olduğunu sakın unutmayın.
  • Georges Poulet'nin 'zaman' ve 'uzam' kavramları üzerine eğildiğini ve eleştirmenin yazarla hem duygudaşlık kurup hem de eleştirel mesafe bırakması gerektiğini savunduğunu bilin.
  • İzlekçi eleştiride yazarın gerçek yaşam öyküsünün değil, 'yaratıcı özne' veya 'yaratıcı bilinç' kavramının esas alındığına dikkat edin.
  • Ahmed Arif'in şiirinde esenliksiz (kötücül) kavramların, Yahya Kemal'in şiirinde ise esenlikli (iyicil) kavramların baskın olduğunu anlambilimsel bağlamda irdeleyin.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

İzlek (Tema)Fenomenoloji (Görüngübilim)Yananlam (Connotation)Örtük Anlam (İmplicite)UlamTözEğretileme (İstiare / Métaphore)YerdeşlikMotifYaratıcı İmgelemİç Eleştiri (Yeni Eleştiri)AnlambirimcikEsenlikli / Esenliksiz KavramlarYaratıcı Özne (Yaratıcı Bilinç)

Önemli Olaylar / Örnekler

  • Gaston Bachelard'ın Dört Element Çalışmaları
  • Georges Poulet'nin Dört Ciltlik Zaman İncelemesi
  • Ahmed Arif'in 'Hasretinden Prangalar Eskittim' Şiiri
  • Yahya Kemal Beyatli'nin 'Bir Başka Tepeden' Şiiri
  • Orhan Veli Kanık'ın 'İstanbul'u Dinliyorum' Şiiri
  • Tahsin Yücel'in 'Eleştiri Kuramları' Kitabı
  • Laurent Dubreuil'in İzlekçi Eleştiri Tanımı
  • Pierre Reverdy'nin Şiirsel İmge Anlayışı
  • Jean-Pierre Richard'ın Duyumsal ve Algısal Yaklaşımı
  • Baudelaire'in 'Kötücül Çiçekler' ve Okur Anlayışı
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250