Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » Halk Masalları

Ünite 6: Bağlam ve Koruma Merkezli Masal Kuramları — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 14 kelime var.

1 / 140 doğru

••• ürünlerin seri üretim yoluyla birer tüketim nesnesine dönüştürüldüğü, sinema, radyo, televizyon ve yayıncılık sektörlerini kapsayan endüstriyel yapıdır.

Bağlam (Context) — Bir halk bilgisi ürününün ortaya çıktığı anı, anlatıcının durumunu, dinleyicileri, mekânı, zamanı ve icra ortamını kapsayan bütüncül koşullardır. Alan Dundes, doku ve metnin ••• bağımsız olarak incelenemeyeceğini savunmuştur.

Doku (Texture) — Bir halk bilimi ürününün (örneğin masalın) dilsel özelliklerini, ses yapısını, kafiyelerini, ritmini ve biçimsel dil özelliklerini ifade eden temel unsurudur. Dundes'e göre metin analizinden önce ••• çözümlenmesi gerekir.

Metin (Text) — Halk bilimi ürününün somutlaşmış halini, yani derlenen masalın, destanın veya türkülü metnin kendisini ifade eder. Geleneksel ••• merkezli kuramlar sadece bu unsur üzerine odaklanmıştır.

Performans Teori (Gösterimci Kuram) — Halk bilimi ürünlerinin sadece metin olarak değil, canlı birer ••• ve sanat icrası olarak ele alınması gerektiğini savunan bağlam merkezli yaklaşımdır. Roger Abrahams ve Richard Bauman bu kuramın öncülerindendir.

İşlevsel Kuram — Masalları sadece motif veya tiplerine göre sınıflandırmak yerine, toplum içinde hangi sosyal, psikolojik veya biyolojik ihtiyacı karşıladığına odaklanan antropolojik kökenli •••. Bronislaw Malinowski ve William Bascom en önemli temsilcileridir.

Maddi Kültür — Bir toplumun ürettiği emek ürünlerini, araç-gereçleri ve somut nesneleri kapsayan ••• katmanıdır. Malinowski, ••• sosyolojik ve dilsel gerçekliklerden ayrılamayacağını belirtmiştir.

Feminist Masal Kuramı — ••• toplumsal cinsiyet rollerini, kadının ikincil konumunu, evlilik ve kıskançlık gibi sosyal olayları kadın bakış açısıyla çözümleyen eleştirel bir yaklaşımdır. Evrim Ölçer Özünel ve Maria Tatar bu alanda çalışmıştır.

Toplumsal Cinsiyet (Gender) — Biyolojik ••• farklı olarak, toplum ve kültür tarafından kadın ve erkeklere yüklenen rollerin, davranış kalıplarının ve kamusal/özel alan kullanım biçimlerinin bütünüdür.

Uygulamalı Halk Bilimi — Folklor malzemelerinin arşivlerde saklanmasının ötesine geçerek, toplumsal sorunların çözümünde, ekonomik kalkınmada, turizmde ve günlük yaşamda aktif olarak kullanılması gerektiğini savunan kuramdır.

Fakelore (Sahte Folklor) — Richard Dorson'un, halk kültürü ürünüymüş gibi yazarlar veya popüler kültür tarafından sonradan uydurulan, geleneksel kökeni olmayan materyalleri tanımlamak için türettiği kavramdır (Örn: Paul Bunyan masalları).

Yeniden Canlandırma (Revitalization) — Hızlı sanayileşme ve göç nedeniyle unutulmaya yüz tutmuş kültürel miras unsurlarının, sürdürülebilir kalkınma ilkeleri çerçevesinde örgün/yaygın eğitimle topluma ••• kazandırılması sürecidir.

Kültür Endüstrisi — ••• ürünlerin seri üretim yoluyla birer tüketim nesnesine dönüştürüldüğü, sinema, radyo, televizyon ve yayıncılık sektörlerini kapsayan endüstriyel yapıdır.

Folklife (Halkhayatı) — Halk biliminin araştırma sahasını sadece metinlerden ibaret olmayıp, halkın yaşam biçimini, geleneklerini ve tüm maddi/manevi kültürünü kapsayacak şekilde genişleten terimdir.

Kültür Aktarımı — Bir topluma ait bilgi, değer, inanç ve geleneklerin sözlü, yazılı veya örgün eğitim yollarıyla yaşlı kuşaklardan genç kuşaklara aktarılması sürecidir.