Ünite 10: Enzim Aktivitesini Etkileyen Faktörler ve pH — Önemli Kavramlar

Bir enzimin katalitik aktivitesinin en yüksek seviyede olduğu pH derecesidir. Örneğin pepsin enzimi pH 1-2 aralığında en yüksek aktiviteyi gösterdiği için bu değer onun optimum pH'ıdır.

Sıcaklığın her 10°C artış göstermesi durumunda enzimatik reaksiyon hızında meydana gelen artış oranını ifade eden katsayıdır. Başlangıç aşamasında sıcaklık artışıyla aktivite belirgin şekilde yükselir.

Enzimlerin optimum sıcaklık sınırları aşıldığında protein yapılarını kaybederek üç boyutlu formlarının bozulması ve katalitik etkilerini yitirmesidir. Protein yapılı oldukları için aşırı ısı denatürasyona yol açar.

Bir enzimin birim zamanda substrat ile enzim-substrat (ES) kompleksini en hızlı ve en verimli şekilde oluşturduğu sıcaklık derecesidir. Hayvansal enzimlerde genellikle 35-50°C arasındadır.

Enzimlerin canlı içinde veya laboratuvarda bazı kimyasal bileşikler ve iyonlar aracılığıyla aktivitelerinin azaltılması veya tamamen ortadan kaldırılması sürecidir.

Enzim aktivitelerini yavaşlatan ya da tamamen durduran, genellikle küçük molekül ağırlığına sahip olan bileşikler veya iyonlardır. Enzime bağlanarak reaksiyonu engellerler.

Sağlam bir hücrede enzimlerin seri halinde ve uyum içinde çalışarak birinin ürününü diğeri için substrat yaptığı organize enzim topluluklarıdır. Glikoliz yolu buna örnektir.

Sitoplazma gibi çözücü ortamlarda küçük substrat moleküllerinin ve ara ürünlerin bir enzimden diğerine rastgele hareket yoluyla ulaşması sürecidir.

Yer aldıkları metabolik yolun düzenli çalışmasını temin eden ve aktiviteleri yine bu metabolik yol tarafından denetlenen kontrol mekanizmalı enzimlerdir.

Aynı canlı türünde aynı kimyasal reaksiyonu katalize eden ancak kimyasal yapıları ve afiniteleri birbirinden farklı olan enzim çeşitleridir. Laktat dehidrogenaz (LDH) en bilinen örneğidir.