Ünite 4: Et, Yumurta ve Yapağı Verimi — Önemli Kavramlar

Kasaplık hayvanların kesildikten sonra kanı akıtılıp derisi, başı, ayakları ve iç organları ayrıldıktan sonra geriye kalan gövde kısmıdır. Koyunlarda böbrekler ve böbrek çevresi yağları karkas kapsamında değerlendirilir.

Elde edilen karkas ağırlığının, hayvanın kesim öncesindeki canlı ağırlığına olan yüzde oranıdır. Hayvanın besi durumu, ırkı ve kondisyonu randıman oranını doğrudan etkiler.

Gelişme döneminde yetersiz beslenme nedeniyle akranlarına göre zayıf kalan hayvanların, daha sonraki dönemde iyi besleme koşullarıyla akranlarından daha hızlı büyüyerek aradaki farkı kapatması durumudur.

Karkas kalitesini belirleyen en önemli unsurlardan biri olup, yağ dokusunun kas lifleri arasına homojen ve ince damarlar şeklinde dağılması durumudur. Etin lezzetini ve yumuşaklığını artırır.

Tavuklarda ovaryumda olgunlaşan yumurta sarısının sırasıyla infundibulum, magnum, isthmus, uterus ve vagina bölümlerinden geçerek tam bir yumurta haline gelmesini sağlayan kanaldır.

Yumurta yolunun huni şeklindeki ilk bölümü olup, ovulasyonla serbest kalan yumurta sarısının buraya düşmesiyle döllenmenin gerçekleştiği yerdir. Yumurta sarısı burada yaklaşık 15 dakika kalır.

Yumurta yolunun en uzun bölümlerinden biri olup, yumurta sarısının etrafının yumurta akı (albümin) tabakasıyla kaplandığı yerdir. Yumurta burada yaklaşık 3 saat boyunca kalır.

Yumurta akının içinden uzanarak yumurta sarısını yumurtanın tam merkezinde dengede tutmaya yarayan, sarmal yapıdaki iki adet yoğunlaşmış protein lifidir.

Tavukların yetersiz beslenme, aşırı ışık, kalabalık veya stres gibi nedenlerle birbirlerini gagalayarak yaralaması veya öldürmesi şeklinde ortaya çıkan istenmeyen bir davranış bozukluğudur.

Yumurta verimi düşen yaşlı tavuk sürülerinde, verim dönemini uzatmak amacıyla yem, su ve ışık kısıtlaması gibi yöntemlerle tüylerin dökülmesinin ve üreme sisteminin yenilenmesinin tetiklenmesidir.

Kırkım sonrasında elde edilen kirli yapağının yıkanıp yabancı maddelerden arındırıldıktan sonraki temiz ağırlığının, başlangıçtaki kirli ağırlığına olan yüzde oranıdır.

Yapağıda istenmeyen, iki kırkım arasında büyüyüp dökülen, kalın çaplı, içi boş, boya tutmayan, beyaz renkli ve kırılgan yapıdaki ölü kıllardır.

Koyunların derisinde bulunan ve genellikle üçlü gruplar halinde dizilerek kalın, medullalı ve kemp kıllarının oluşmasını sağlayan birincil kıl folikülleridir.

Yapağı kılının en dış tabakası olup, balık puluna benzeyen hücrelerden oluşur. Bu tabaka yapağının keçeleşme özelliğini ve dış etkenlere karşı korunmasını sağlar.

Yapağının incelik, uzunluk ve diğer fiziksel özelliklerine göre yapılan kalite sınıflandırmasıdır. İngiliz sisteminde 453 gram temiz yünden elde edilen çile sayısı ile ölçülür.