| Dinî-Ahlaki-Tasavvufî | Mevlid türünün en olgun örnekleri, tasavvuf ve nasihat içerir. | Vesîletü'n-necât, Muhammediyye, Çeng-nâme | Süleyman Çelebi, Yazıcıoğlu Mehmed |
| Aşk Mesnevileri | İran edebiyatından etkilenmiş, Türkleştirilmiş aşk hikâyeleri. | Yûsuf u Züleyhâ, Hüsrev ü Şîrîn, Leylâ vü Mecnûn | Hamdullâh Hamdî, Şeyhî, Edirneli Şâhidî |
| Tarihî-Destanî-Menkıbevî | Efsanevi kahramanlar, tasavvuf büyükleri ve gazavât-nâmeler. | Menâkıb-ı Hacı Bektâş, Düstûr-nâme, Kutb-nâme | Uzun Firdevsî, Enverî, Sûzî Çelebi |
| Sergüzeşt-nâme ve Hasb-i Hâl | Kişisel maceralar ve şehir hayatını yerli unsurlarla işler. | Fürkat-nâme, Heves-nâme | Diyarbakırlı Halîlî, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi |
| Şehr-engîz | Bir şehrin güzelliklerini ve çalışan insanları tanıtır. | Edirne Şehr-engîzi | Mesîhî |
| Mizahî ve Hiciv | Sosyal düzeni eleştiren alegorik ve mizahi hikâyeler. | Har-nâme | Şeyhî |
| İlmî ve Kültür | Kozmografya, fıkıh, kıyafetname ve ansiklopedik eserler. | Şemsiyye, Murâd-nâme, Kıyâfetnâme | Yazıcı Sâlih, Bedr-i Dilşâd, Baba Yûsuf |
