Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Felsefe Lisans Programı » Tarih Felsefesi 2

Ünite 2: 19. Yüzyıl Alman İdealizmi ve Tarih Metafiziği 1: Fichte ve Schelling — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 20 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Alman İdealizmi — Gerçekliği akıl temelinde açıklayan ve doğa ile tarih dahil tüm varolanları bir akıl tasarımından (Mutlak, İde veya Tin) türetmeye çalışan 19. yüzyıl felsefi akımıdır. Fichte ve Schelling bu akımın en önemli temsilcileri arasındadır.

Mutlak (Tin / İde) — Bütün varolanların nedenini oluşturan, salt düşünce veya kendinde akıl anlamına gelen kavramdır. Schelling ve Fichte'ye göre tarih, bu Mutlak olanın kendisini açığa vurması ve kendi bilincine ulaşması sürecidir.

Diyalektik Yöntem — Kavramların ve tarihsel süreçlerin tez, antitez ve sentez aşamalarından oluşan üçlü mantıksal yapıyla gelişmesini ifade eden yöntemdir. Çelişkinin akıl tarafından aşılması esasına dayanır.

A Priori Tarih — Tarihin dönemlerinin zamansal ardışıklığının temelinde yatan kavramsal şemanın deneyden bağımsız olarak önceden belirlenebilmesidir. Fichte'ye göre her çağın a priori bir ideası vardır.

Hümanite — İnsanlığın ilerleyen, kendi varlığını yaratan ve ortak bilincinde özgürlüğü gerçekleştiren özsel durumu/kavramıdır. Herder ve Fichte tarafından tarihin ilerleyen amacı olarak ele alınmıştır.

Karşıt Olanların Özdeşliği — Schelling felsefesinin temel ilkesidir; doğa ile tarih, özgürlük ile zorunluluk gibi görünüşte karşıt olan alanların aslında Mutlak olanın farklı görünüşleri olarak özdeş olduğunu savunur.

Transcendental Felsefe — Kant'ta deneyimin olanağının koşullarını incelerken, Schelling'de karşıtların özdeşliğinin olanağının koşulunu ortaya koyan felsefe anlamına gelir.

Trajik Dönem — Schelling'in tarih felsefesindeki üç dönemden ilki olup, egemen gücün kör bir yazgı olarak ortaya çıktığı ve eski büyük uygarlıkların yıkılışına neden olduğu dönemdir.

Tarihin Nesnesi Olarak Tür — Alman idealistlerinde ilerlemenin ve özgürlüğün bireylerde değil, yalnızca insan türünün kolektif kapasitesinde ve ortak bilincinde gerçekleşebileceğini ifade eden kavramdır.

Ussal Özgürlük — Fichte ve Schelling'e göre tarihte ulaşılmak istenen en temel kavram ve akıl ereğidir. Bireysel başıboşluk değil, türün ortak bilincindeki özgürlüktür.

Mekanik Devinim ve Tarih — Schelling'e göre döngüsel ve tekrarlayan mekanik hareketlerin tarihi olamaz; tarih ancak tekrarlayan döngüleri aşarak ileriye doğru giden ilerleyen bir süreçtir.