Hızlı Bakış
Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Tarih Lisans Programı » 19. Yüzyıl Türk Edebiyatı
← Ünite 5

Ünite 5: 19. Yüzyıl Mesnevileri — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

  • Sınavlarda Keçecizade İzzet Molla’nın eserleri (Mihnetkeşan, Gülşen-i Aşk, Naz u Niyaz) ile Yenişehirli Avnî’nin eserleri (Ateşgede, Mir’at-ı Cünun, Abname) kesinlikle karıştırılmamalıdır; hangi eserin kime ait olduğu ezberlenmelidir.
  • Mihnetkeşan mesnevisinin adının nereden geldiği (mihnet çekenler + Keşan ilçesi kelime oyunu) sınavda hem açık uçlu hem test sorusu olarak sıklıkla sorulur, dikkat edilmelidir.
  • Gülşen-i Aşk ve Ateşgede mesnevilerinin Şeyh Galip’in Hüsn ü Aşk mesnevisinden doğrudan etkilendiği ve alegorik (sembolik) özellik taşıdığı bilgisi soru çözmede hayatidir.
  • XIX. yüzyıl mesnevilerinin Tanzimat dönemindeki roman türüne geçişte köprü görevi üstlendiği, bunda gerçekçi tasvirlerin ve diyalogların rol oynadığı sıkça sorgulanan teorik bir bilgidir.
  • Yenişehirli Avnî Bey’in Ateşgede mesnevisinin yarım kaldığı ve aruzun 'mef ‘ûlü mefâ‘ilün fe‘ûlün' kalıbıyla yazıldığı teknik detay olarak akılda tutulmalıdır.
  • Bayburtlu Zihnî’nin Sergüzeştname mesnevisinin hem aruz hem de hece ölçüsü barındırması onu diğer divan edebiyatı eserlerinden ayıran en keskin ayıraçtır.
  • Ziya Paşa’nın 'Şiir ve İnşa' makalesinin nesir ve dil sadeleşmesi tartışmalarındaki merkezî konumu sınavda karşınıza çıkabilecek kritik bir bilgi başlığıdır.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

MesneviMihnetkeşanGülşen-i AşkAteşgedeSeyr-i SülukAlegoriHamilik (Patronaj)TardiyeNazireMazmunSergüzeştnameGazavatnameSakinameEncümen-i ŞuaraVakanüvisMünşeatSefaretnameMir’at-ı CünunNaz u NiyazMahallîleşme AkımıSeci

Önemli Olaylar / Örnekler

  • İzzet Molla’nın Sürgün Süresi
  • Gülşen-i Aşk’ın Beyit Sayısı
  • Yenişehirli Avnî’nin Vefat Tarihi ve Hayatı
  • Ateşgede’nin Biçimsel Özellikleri
  • Tercüman-ı Ahval Gazetesi ve 1860 Miladı
  • Yenişehirli Avnî’nin Divan’ının Hacmi
  • Abname’nin Yazılış Amacı ve Mecrası
  • Naz u Niyaz’ın Beyit Sınırı
  • Mihnetkeşan’ın Yolculuk Güzergâhı
  • Encümen-i Şuara Topluluğu
  • III. Selim’in Edebi Kimliği
  • Abdurrahman Sami Paşa ve Vidin Valiliği
  • Mihnetkeşan’ın Beyit ve Tahmis Hacmi
  • Ziya Paşa’nın Şiir ve İnşa Makalesi
  • Cevdet Paşa ve Encümen-i Daniş Bildirisi
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250