Ünite 5: 19. Yüzyıl Mesnevileri — Sınav Hazırlık Notları
Sınavlarda Keçecizade İzzet Molla’nın eserleri (Mihnetkeşan, Gülşen-i Aşk, Naz u Niyaz) ile Yenişehirli Avnî’nin eserleri (Ateşgede, Mir’at-ı Cünun, Abname) kesinlikle karıştırılmamalıdır; hangi eserin kime ait olduğu ezberlenmelidir.
Mihnetkeşan mesnevisinin adının nereden geldiği (mihnet çekenler + Keşan ilçesi kelime oyunu) sınavda hem açık uçlu hem test sorusu olarak sıklıkla sorulur, dikkat edilmelidir.
Gülşen-i Aşk ve Ateşgede mesnevilerinin Şeyh Galip’in Hüsn ü Aşk mesnevisinden doğrudan etkilendiği ve alegorik (sembolik) özellik taşıdığı bilgisi soru çözmede hayatidir.
XIX. yüzyıl mesnevilerinin Tanzimat dönemindeki roman türüne geçişte köprü görevi üstlendiği, bunda gerçekçi tasvirlerin ve diyalogların rol oynadığı sıkça sorgulanan teorik bir bilgidir.
Yenişehirli Avnî Bey’in Ateşgede mesnevisinin yarım kaldığı ve aruzun 'mef ‘ûlü mefâ‘ilün fe‘ûlün' kalıbıyla yazıldığı teknik detay olarak akılda tutulmalıdır.
Bayburtlu Zihnî’nin Sergüzeştname mesnevisinin hem aruz hem de hece ölçüsü barındırması onu diğer divan edebiyatı eserlerinden ayıran en keskin ayıraçtır.
Ziya Paşa’nın 'Şiir ve İnşa' makalesinin nesir ve dil sadeleşmesi tartışmalarındaki merkezî konumu sınavda karşınıza çıkabilecek kritik bir bilgi başlığıdır.
